Death · · 14 Iyar 5695
מארשאל יוזעף פילסודסקי
4 pieces in 1 issue
Primary announcement
Mourning notice of the Jewish Community of Pruzhany on the death of Marshal Józef Piłsudski
Death notice · Death announcementGMINA WYZNANIOWA ZYDOWSKA w Prużanie łączy się z całą ludnością Państwa w wielkim bólu i smutku z powodu smierci PIERWSZEGO Marszałka Polski Ś. P. JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO Wielkiego Budowniczego i Wskrzesiciela Niepodległej Polski W imieniu ludności żydowskiej w Prużanie Zarząd Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Prużanie.
JÓZEF PIŁSUDSKI
The JEWISH RELIGIOUS COMMUNITY in Pruzhany joins the entire population of the State in great pain and sorrow at the death of the FIRST Marshal of Poland, the late JÓZEF PIŁSUDSKI,
the Great Builder and Restorer of Independent Poland.
On behalf of the Jewish population of Pruzhany, The Board of the Jewish Religious Community in Pruzhany.
Primary announcement
Marshal Józef Piłsudski
Article · Editorialמארשאל יוזעף פילסודסקי. פוילן איז אויפגעציטערט געווארן פון גרענעץ ביז גרענעץ: „מארשאל פילסודסקי — לעבט ניט!". איז ער דאך געווען דער בויער און שעפער פון אויסגעלייזטן זעלבסטשטענדיקן פוילן. האט ער דאך ווי מיט א געהיימער צויבער הא נט געפורעמט און געשטאלטעט דאס לאנד און די גרונטן פון איר לעבן. איז ער דאך געווען דער דרייסטער טרוימער, וואס האט נאך אין צייט פון פולשטענדיקער אונטערדריקונג פון פוילן, מוטיק געחלומט ניט נאר וועגן א זעלבסטשטענדיקער פוילן, נאר אויך וועגן א מעכטיקער און שטאלצער! מלוכה מיט אייערנעם ווילן האט ער ויין טרוים דערגרייכט און אליין דערלעבט עס צו פאר־ ווירקלעבן. דער דור וואס האט אליין דורכגע־ לעבט רי אונטערדריקונג און געדענקט נאך זיין אוגטערטעניקייט — באטראכט די אויסלייזונג ווי א נס. און דערפון — דער באזונדערער אייפער, די באזונדערע געצערטלקייט פאר דער זעלבסטשטענדיקייט. פילסודכקי, וועלכער האט פערזענלעך געשמידט די אויסלייזונג פון פוילישן פאלק — האט אייפעריק. העראיש־געטריי געוואכט איבער זיין לעבנס־ ווערק. ער האט אלץ אינטערטעניקט געווארפן דער זעלבסטשטענדיקייט און מלוכה שטאלץ און ווען די שטורעמדיקע צייט פון געשיכט־ לעכער איבערגאנג האבן עס געדראעט — האט ער אלע אנדערע אידעאלן נאך זיך גע לאון — ניט שוינענדיק אפילו זיינע שענסטע יוגנט־אידעאלן... ווייל ער איז געווען דער גראניט, וואס האט די פוילישע שטאנדהאפטיקייט געשאפן און אונטערגעהאלטן. אין דער פייערדיקער תקופה פון מלחמה, בלוט און רעיואלט זיינען אויסגעשמידט געווארן שטארקע פערזענלעכקייטן. און הגם ניט בירושה — האבן אט די יהידים, ווי מיט צויבער פון זייער פערזענלעכקייט געווונען די הערשאפט און מאכט איבער מיליאנען. געוויס שפילן דא ניט קיין קליינע ראל די געשיכטלעכע גורמים, וואס גיבן ארויס די טרעגער און שעפער פון תקיפות. עס איז אבער אויך פון גאר א וויכטיקער באדייטונג די מאראלישע קראפט, וואס פירט ארויס די העלדן אויף דער ארענע פון הערשאפט. אויך צווישן גבורים זיינען פאראן דערגאנגענע, דערגרייכטעאון אויפגעקומענע. פילסודסקי האט געווונען דעם צוטרוי פון זיינע אנהענגער דורך דעם וואס ער האט אליין אויף זיין אייגן הויט איבערגעטראגן און איבערגע־ לעבט מיט אקטיווע מעשים אלע עטאפן פון דער באפרייאונג פון פוילן און ער איז געווארן פאר זיי די לעבעדיקע לעגענדע פון דער אויסלייזונג, ווייל ער איז קודם כל געווען דער גרויסער קענער פון זיין פאלק — וואס האט זיך אפגעשפיגלט אין זיין. נשמה מיט אלע דינע ניואנן און טיילן און דערפאר צוגע־ פאסט צו זיין פורעם און געשטאלט. און וואס פאר א דיסאנ אנסן עס זאלן ניט דערשיינען אין דעם רעגענבויגן גלאנציקן לעבן פון א ווירקלעכן פאלקס־העלד שאפט דאך די ווירקלעך העלדישע פערזענלעכקייט איר אייגענארטיקע מאראלישע סטאביליטעט. אט די סטאביליטעט, וואס דערלאזט ניט קיין הפקרות קיין ווילדע אויסברוכן און אין אונזער משוגענער צייט פון ווילדן ראסיזם און אויסדרוק פון חיהשע אינסטינקטן האט די סטאביליטעט געדינט פאר א געוויסע גאראנטיע און שוץקעגן די בייזע גייס־ טער פון שטירצונג און קולטור־פארניכטונג, וואס הוליען איצט אין אייראפע און גראד אין דעם לאנד, ווו די באפעלקערונג איז לויט אירער נאציאנאליטעטן באשטאנד שטארק דיפערענצירט.
Marshal Józef Piłsudski.
Poland has trembled from border to border: "Marshal Piłsudski is no more!"
For he was the builder and creator of a liberated, independent Poland. For he, as if with a secret magic hand, formed and shaped the country and the foundations of its life. For he was the bold dreamer who, even in the time of Poland's complete oppression, courageously dreamed not only of an independent Poland, but also of a mighty and proud state! With an iron will he achieved his dream and himself lived to see it come true.
The generation that itself lived through the oppression and still remembers its subjugation regards the liberation as a miracle. And from this comes the particular zeal, the particular tenderness for independence. Piłsudski, who personally forged the liberation of the Polish people, zealously and heroically-faithfully watched over his life's work. He subordinated everything to independence and the pride of the state, and when the stormy times of historical transition threatened it, he left all other ideals behind him, not sparing even his finest ideals of youth... because he was the granite that created and sustained Polish steadfastness.
In the fiery era of war, blood and revolt, strong personalities were forged. And although not by inheritance, these individuals, as if by the magic of their personality, won rule and power over millions. Certainly the historical factors that bring forth the bearers and creators of power play no small role here. But of very great importance too is the moral force that leads the heroes out onto the arena of rule. Among heroes, too, there are those who have declined, those who have arrived, and those who have risen. Piłsudski won the trust of his followers because he himself bore on his own skin and lived through, with active deeds, all the stages of the liberation of Poland, and he became for them the living legend of the liberation, because he was above all the great connoisseur of his people, which was mirrored in his soul with all its fine nuances and parts, and was therefore suited to his form and shape.
And whatever dissonances may appear in the rainbow-bright life of a true national hero, the truly heroic personality nevertheless creates its own distinctive moral stability. This stability does not permit lawlessness or wild outbursts, and in our mad time of wild racism and the expression of bestial instincts this stability served as a certain guarantee and protection against the evil spirits of destruction and the annihilation of culture, which now run riot in Europe, and particularly in this country, where the population is strongly differentiated in its national composition.
Primary announcement
Report from Shereshevo
Article Subjects: Community affairsפון שערשעוו שרייבט מען אונז: מאנטיק דעם 13טן ד. ח. ווען ס'איז אנגעקומען די ידיעה וועגן טויט פון מארשאל יוזעף פילסודסקי דיז די שטאט איינגעהילט געווארן אין טיפן טרויער. ס'זענען ארויסגעהאנגען געווארן פאנען איינגעהילט מיט שווארצן. אין גרויסן בית־מדרש איז איינגעארדנט געווארן א גרויסע טרויער־אקאדעמיע. מיט הספד־רעפעראטן זיינען ארויסגעטראטן דער היגער רב און ה' יעקב יודעלעווסקי, וועלכע האבן גערעדט וועגן דער אבדה פאר פוילן. ה'.יעקב קליינערמאן האט געמאכט א הזכרה. אין דער טרויער אקאדעמיע האט זיך באטיי־ ליקט די גאנצע יידישע באפעלקערונג ווי אויך פארשטייער פון דער מאכט. דער גאנצער עולם איז געווען אין א טרויעריקער שטימונג. א זייגער 8 אוונט איז פארגעקומען א אלגעמיינע טרויער פארזאמלונג אין כעאטער זאל. דער זאל איז געווען ספעציעל דעקא־ רירט אין שווארצן מיט רעפעראטן זיינען ארויסגעטראטן ה' יעקב יודעלעווסקי (אין פויליש) און דער ביוראליסט ניקאלאי זאסימא. א-קי
From Shereshevo we are written:
On Monday the 13th of this month, when the news arrived of the death of Marshal Józef Piłsudski, the town was wrapped in deep mourning. Flags wrapped in black were hung out.
In the great study house a large memorial assembly was organised. The local rabbi and Mr. Yaakov Yudelevsky spoke with eulogies, speaking of the loss for Poland. Mr. Yaakov Kleinerman recited a memorial prayer. The whole Jewish population took part in the memorial assembly, as did representatives of the authorities. The whole crowd was in a sorrowful mood.
At 8 in the evening a general memorial meeting took place in the theatre hall. The hall was specially decorated in black. Mr. Yaakov Yudelevsky (in Polish) and the clerk Nikolai Zosima spoke.
A-ki
Primary announcement
Report from Bereza
Article Subjects: Community affairsפון בערעזע גיט מען אונז איבער: זונטיק ביינאכט, ווען דער ראדיא האט געמאלדן וועגן טויט פון מארשאל יוזעף פילסודסקי, איז די גאנצע באפעלקערונג אויפגעציטערט פון דער ידיעח אויפגעשטאנען און זיך געלאזן אין גאס ארויס. פון פרי זיינען אלע הייזער באהאנגען געווארן מיט די מלוכה פענער איינגעהילט אין שווארצן. ס'זיינען איינגעארדנט נעווארן גאטעס דינסטן אין אלע געבעט־הייזער.
From Bereza we are informed:
On Sunday night, when the radio announced the death of Marshal Józef Piłsudski, the whole population, shaken by the news, got up and went out into the street. From the morning all houses were hung with the state flags wrapped in black. Services were held in all houses of prayer.